روم از پيشرفتن در كوهستان و دخول در ناحيهء آرارات امتناع نكرده بود لوكولوس فتح ارمنستان را تكميل نموده بود ولى از اينجهت از آنجا به طرف جنوب كه اراضى بالنسبه صاف و مسطح بود رانده و نصيبين را مسخر ساخت . در فصل بهار سال 67 قبل از ميلاد لوكولوس به پنت كه مهرداد دوباره در آنجا ظاهر شده بود مراجعت كرد و از اينجا بار ديگر قصد ارمنستان نمود ولى سپاهيانش باز عصيان نمودند . پس لوكولوس از انجام امرى كه در نظر گرفته بود يعنى فتح ارمنستان مأيوس گرديد زيرا كه آن تا يك اندازه بعد مسافت و تا يك اندازه هم كوهستانى بودن مواضع و ميدانهاى جنگ بينهايت مشكل مينمود . عمليات پمپى در مشرق 67 - 63 قبل از ميلاد پمپى از بزرگترين مردانى است كه روم از خود بوجود آورده است ، اعمال اينمرد در مشرق كفايت فوق العادهء او را ثابت مينمايد . وى قبلا در افريقا و اسپانيا خود را بطور درخشان مشهور و برجسته كرد و بعد بموقع وارد ايطاليا گرديد تا دربر بادى شمشيربازان سپارتاكوس سهم عمده‌اى بگيرد . در افتخار مقهور ساختن آنها كه كار خطيرى بود با كراسوس شركت نمود و بنابراين او قبل از مأموريت بمشرق زمين در نظر هم‌ميهنان خويش مقامى بلند و ارجمند داشته است . آغاز جنگهاى او در مشرق هنگامى بود كه از طرف دولت روم با اختيارات تام و تمام مأمور باستيصال دزدان دريائى كيليكيه گرديد كه غارتگرى آنها نه‌تنها در دريا خطرناك بود بلكه زندگى و آزادى ساكنين كشورهاى مجاور را نيز مانند كورسرهاى « 1 » قرون وسطى تهديد مينمود . او در علم لشكركشى دريائى بوسيلهء انتظام و ترتيبى كه داد كفايت و فراست غريبى از خود ظاهر ساخته و آبهاى ايطاليا را از وجود اين دزدان هيبت‌ناك صاف و پاك نمود و اكتفا باينهم نكرده آنان را تعاقب كرد و مجموع كشتىهاى آنها را در آبهاى خودشان محو و نابود ساخت كه اين خود كارى بس قابل ملاحظه بوده است . در اين هنگام پمپى مأمور بخاتمه دادن جنگ مهرداد گرديد ، او بفوريت حركت

--> ( 1 ) - Corsoirs .